بچه که بودیم چیستانی بود که می پرسید: «آن چیست که همه دارند؟» جوابش «اسم» بود. دقیقا همان چیزی که همه دارند.



بچه که بودیم چیستانی بود که می پرسید: «آن چیست که همه دارند؟» جوابش «اسم» بود. دقیقا همان چیزی که همه دارند. البته همه حس مشترکی نسبت به اسم هایشان ندارند. کسانی هستند که اسمشان را دوست دارند، کسانی که اسمشان را دوست ندارند و کسانی که حتی مجبور شده اند اسمشان را عوض کنند.

تعداد والدینی که برای انتخاب اسم فرزندشان وسواس به خرج می دهند، فهرستی از اسامی محبوبشان انتخاب می کنند و از بزرگان فامیل مشورت می گیرند کم نیستند، اما بعضی ها هم بی توجه به معنا و مفهوم اسم، تنها دنبال اسمی هستند که مثلا با اسم خودشان هم آوایی داشته باشد و یا صرف این که از قبل چنین اسمی را شنیده باشند، انتخابش می کنند.

البته برای این دسته آخر سازمان ثبت احوال خودش وارد عمل می شود و برای اسم بی مسما شناسنامه صادر نمی کند.

چند دهه پیش اما کار به این شکل نبود و هر کسی می توانست هر اسمی حتی بی مسما برای فرزندش انتخاب کند، اتفاقا به همین دلیل بود که لیستی از اسامی عجیب و غریب از سوی ثبت احوال اعلام و تاکید شد که اگر صاحب چنین اسامی ای هستید، می توانید عوضش کنید.

سازمان ثبت احوال اعلام کرده بود اسم هایی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می شود مثل عبدالات، عبدالعزی (لات و عزی نام دو بت در مکه معظمه دوران قبل از اسلام است.)، اسم های مرکب ناموزون مثل سعید بهزاد، شهره فاطمه و حسین معروف به کامبیز، اسامی ای اعم از عناوین لشکری یا کشوری یا ترکیبی از اسم و عنوان مثل سروان، سرتیپ، دکتر، شهردار یا سروان محمد و شهردار علی قابل تغییر هستند.

تاکید شده بود که اگر اسمتان لقب خاصی هم هست می توانید عوضش کنید مانند ملک الدوله، خان یا شوکت الملک، حاجیه سلطان و سلطانعلی.

البته این اسم های ممنوعه لیست بلندی دارد و اینها چند نمونه از اسم های قدیمی و قابل تغییر محسوب می شوند.



● اسم خوب، شخصیت خوب

اسم خوب و زیبا داشتن فقط ملاک خوبی برای قضاوت در مورد انتخاب والدین نیست. ماجرا ریشه علمی هم دارد. درواقع نتایج تحقیقات نشان می دهد داشتن یک اسم زیبا و خوش آهنگ نه تنها احساس اطمینان فرد را افزایش می دهد بلکه موجب می شود دیگران به طور مثبت تری به وی نگاه کنند.

پژوهشگران انگلیسی و آمریکایی در تحقیقات خود نشان داده اند که انتخاب اسم برای فرزندان بزرگ ترین چالش والدین است چرا که اسم ها شخصیت انسان ها را می سازند.

جالب است بدانید که محققان انگلیسی با بررسی ۳ هزار خانواده دریافتند که یک پنجم والدین از اسمی که برای فرزندان خود انتخاب کرده اند، پشیمان هستند.

همچنین در تحقیقات دیگری که محققان دانشگاه نورث وسترن در ایلینویز انجام دادند مشخص شد انتخاب اسم بسیار مهم تر از آن چیزی است که تاکنون تصور می شد و شاید به همین دلیل است که کتاب های اسم نزد مردم از محبوبیت بالایی برخوردارند.

دیوید فیلیو، سرپرست این تیم تحقیقاتی می گوید: این که افراد چه کار می کنند و به چه فکر می کنند اهمیت چندانی ندارد. در واقع مغز انسان به محض شنیدن اسمی که تلفظ می شود پالس هایی را ارسال و دریافت کرده و با توجه به اسم فرد درباره وی قضاوت می کند.

به گزارش مهر، این محقق توضیح می دهد: روشی که ما را با آن صدا می زنند یک نماد و یک آینه است. در واقع اسم همانند یک کارت ویزیت معرف و بیانگر شخصیت درونی ماست. آوا و معنایی که یک اسم دارد مستقیم روی رفتار و قضاوت دیگران نسبت به ما اثر می گذارد. آهنگ و معنای اسم یک فرد حتی بر تولید هورمون های اکسیتوسین، دوپامین و اندورفین نیز اثر می گذارد. می توانیم بگوییم نامی که ما را بدان می خوانند بر توسعه ما تاثیر می گذارد.

به گفته او گذاشتن یک اسم تا حدودی دخترانه روی یک پسر می تواند مشکلاتی جدی بر حس ناامنی وی ایجاد کند. همچنین اسامی خیلی اصیل یا کمیاب می تواند اشخاصی بسیار متفاوت را بار آورند.

این محققان پس از تجزیه هزار و ۷۰۰ ترکیب حرف و آوا دریافتند که گذاشتن اسامی دلپذیر و دخترانه بر دختران موجب می شود آنها شخصیت زنانه تر و ظریف تری داشته باشند. این در حالی است که اسامی پسرانه و غیرمعمولی که روی دختران گذاشته می شود شخصیت این دختران را خشن تر و جدی تر می کند.

براساس این تحقیق دختران دبیرستانی که اسامی پسرانه ای داشتند بیشتر به دروس ریاضیات و فیزیک علاقه مندی نشان می دادند، در حالی که دخترانی که دارای اسامی دخترانه ای بودند بیشتر به دروس علوم انسانی علاقه داشتند.



● ثبت احوال چه می گوید؟

مسوولان ثبت احوال اعلام کرده اند که برخی از والدین پس از تولد فرزندان خود برای آنها نام های ترکیبی ناموزون یا خارجی بدون معنا و مفهوم ایرانی انتخاب می کنند، اما این سازمان به منظور حفظ ریشه های فرهنگی کشور با این اقدام آنها مخالفت کرده و انتخاب نام را مشروط به تایید و صدور مجوزدر کمیته ۴ نفره این سازمان می کند.

کمیته ۴ نفره تایید اسامی متشکل از ۲ استاد دانشگاه دارای دکتری ادبیات فارسی و ادبیات عرب و مدیرکل ثبت احوال و معاون سجلی این سازمان است.

اسامی غیرمتعارف باید برای تایید در این کمیته مورد بررسی قرار بگیرند و به تایید نهایی برسند.

ظاهرا هر ماه حدود ۳۰ تا ۴۰ پرونده انتخاب نام برای طرح در این کمیته مطرح می شود و به طور معمول در ۷۰ درصد موارد، انتخاب اسم به تایید کمیته می رسد و در ۳۰ درصد نیز نام هایی از سوی کمیته به والدین پیشنهاد می شود.

مدیرکل ثبت احوال استان تهران در این خصوص به والدین توصیه می کند: شرایط نامگذاری صحیح برای فرزندان را با مطالعه و دقت انجام دهند و از نام های بدون معنا و مفهوم و صرفا رایج در فرهنگ بیگانه که ریشه ای در فرهنگ خودی ندارند، استفاده نکنند.

سیداحمد قشمی با بیان این که انتخاب نام صحیح برای فرزندان یکی از حقوق آنها و به عهده والدین است، می گوید: برخی از خانواده ها اقدام به ترکیب کردن اسامی ایرانی و خارجی به صورت ناموزون می کنند که این در آینده فرد را دچار مشکل هویتی خواهد کرد.

به گفته قشمی برخی افراد حتی معنای نامی را که برای فرزند خود انتخاب می کنند، نمی دانند و پس از آشنایی با این معنا متوجه اشتباه بودن این اقدام می شوند.

او ادامه می دهد: برای تسهیل در انتخاب اسم کتاب فرهنگ نام در همه ادارات ثبت احوال کشور موجود است و علاوه بر این اقوام ایرانی نیز می توانند اسامی و نام هایی را که در کتاب های مختلف و مربوط وجود دارد، در صورت داشتن معنی بدون هیچ محدودیتی برای فرزندان خود برگزینند.



● راهنمای نامگذاری

اگر برای فرزندتان اسمی انتخاب کرده اید که مطمئن نیستید سازمان ثبت احوال تایید کند، می توانید به سایت این سازمان به آدرس اینترنتی www.sabteahval.ir مراجعه کنید.

در این سایت، در بخش ارتباط با سازمان می توانید گزینه مشاوره انتخاب نام را انتخاب کنید.

در این قسمت اسم مورد نظرتان را با توضیح لازم و یک آدرس الکترونیکی می نویسید و پس از بررسی پاسخ برایتان ارسال می شود.

همچنین در بخش فرهنگ نام و نام گزینی که شامل راهنمای نام گزینی و فراوانی نامگذاری می شود نیز می توانید هم به فراوانی اسمتان در کشور پی ببرید و هم این که معنی دقیق اسمتان را بدانید.

جالب است بدانید که تعویض نام افراد فقط با حکم دادگستری و دادگاه انجام می شود و اگر کسی نام نامناسبی دارد، باید از دادگاه حکم مربوط را به ثبت احوال ارائه کند.



● فاطمه، فاطمه است

سازمان ثبت احوال کشور اردیبهشت امسال اعلام کرد که اسامی و القاب حضرت فاطمه(س) بیشترین انتخاب نام ایرانیان برای فرزندان دختر خود بوده است.

بنا بر این گزارش، نام فاطمه(س) در پایگاه اطلاعات جمعیتی کشور، ۳ میلیون و ۹۳۶ هزار و ۶۹ بار تا پایان اردیبهشت سال ۸۹ تکرار شده است. در همین مدت زهرا ۲ میلیون و ۶۴۸ هزار و ۶۶۹، ریحانه ۱۴۵ هزار و ۱۰۰ و محدثه ۱۶۰ هزار و ۴۳۹ بار تکرار شده است.

ظاهرا سازمان ثبت احوال به منظور بررسی تحولات اجتماعی کشور بریده زمانی جدیدی از میزان انتخاب این اسامی در کشور منتشر کرده است که دوره های زمانی ۱۰ ساله را از پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران شامل می شود. اما در نام های پسرانه محمد پراستقبال ترین انتخاب نام در بین خانواده های ایرانی است.

در طول فعالیت یکصد ساله سازمان ثبت احوال، نام محمد ۲ میلیون و ۴۳۵ هزار و ۸۸۸ بار تکرار شده است، تکرار نام احمد در این مدت ۷۵۹ هزار و ۵۶۵ بار انجام شده و نام رسول ۱۹۷ هزار و ۷۷۴ بار تکرار شده است.

براساس اعلام ثبت احوال، مجتبی ۲۹۶ هزار و ۴۹۵ بار، محمدامین ۱۶۰ هزار و ۲۸۳ بار، محمدحسین ۳۵۸ هزار و ۴۹۶ بار، محمدرضا ۸۵۳ هزار و ۵۶۴ بار، محمدطاها ۲۶ هزار و ۸۱۹ بار، محمدعلی ۴۸۴ هزار و ۲۸۸ بار، محمدمهدی ۲۱۰ هزار و ۵ بار و مصطفی ۴۰۰ هزار و ۴۷۷ بار در این مدت برای فرزندان پسر خانواده های ایرانی انتخاب شده است.



● دقت کنید

برای نامگذاری هم فوت و فن هایی وجود دارد. البته انتخاب اسم کاملا به سلیقه افراد بستگی دارد و به اندازه آدم های دنیا اسم هایی وجود دارند که هیچ ایرادی ندارند و شاید با سلیقه همه سازگاری نداشته باشند.

در این فوت و فن ها توصیه می کنند اسمی انتخاب کنید که مفهومش رسا و زیبا باشد و به اسم فامیل فرد نیز قرابت داشته باشد. اگر از اسم هایی که قابل کوتاه شدن است، خوشتان نمی آید، اسمی انتخاب کنید که قابلیت اختصار شدن نداشته باشد و برعکس. منابع زیادی برای انتخاب اسم وجود دارد، از کتاب هایی که در این زمینه چاپ شده گرفته تا سایت سازمان سنجش یا سایت هایی که به همین منظور تشکیل شده اند. بر این اساس می توانید از این منابع استفاده کنید تا حق انتخاب بیشتری داشته باشید.

در کنار این نکات به هر حال این مساله را مدنظر داشته باشید که اسم فرزندتان همراه همیشگی اوست و او باید با اسمش زندگی کند. پس در انتخاب اسمی زیبا و پرمعنا برای او دقت کنید.



مستوره برادران نصیری

روزنامه جام جم ( www.jamejamonline.ir )