۱۶ توصیه به مادرانی که می خواهند از لحظه لحظه بارداری و شیردهی شان لذت ببرند



پیشاپیش، تولد کودک دوست داشتنی تان را تبریک می گوییم...

خوب به خاطر دارم استاد ۸۴ ساله دوران دانشجویی ام در دانشکده پزشکی همیشه این جمله را به شاگردانش گوشزد می کرد که لحظات عمر، ارزش برابر ندارند و گاهی لحظه ای، عمری است و عمری، لحظه ای. در پس این جمله فیلسوف مابانه، حقیقتی نفهته است که البته ما هم روزمره از آن غافل نیستیم؛ مثلا همین روزهای بارداری مادران را ببینید که چند نفر در یک خانواده برای لحظه لحظه اش برنامه ریزی می کنند و البته حق هم همین است؛ چراکه پای زندگی موجود تازه نفس زنده ای با هزار نگاه پرامید در میان است. لحظه های تکرارناشدنی، یادآور ظرافت های ویژه مراقبت های دوران بارداری و شیردهی از صفر تا صد است که با دقت خاصی، شیرینی این دوران را با سلامت کامل گره می زند. بشر از روزهای نخستین می دانسته که تغذیه و رفتارهای دوران بارداری باید متفاوت باشد؛ چراکه این دوران تکرارشدنی نیست و تصمیم های ما تاثیر مثبت یا منفی در آینده دارد و امروز نیز این دانش در گسترده ترین حد قابل تصور، سعی در ارتقای سلامت دوران بارداری و پس از آن دارد و حتی سلامت دوران بارداری را می توان از ماه ها قبل در نظر گرفت.

۱) قبل از تصمیم به بارداری حتما با پزشک مشورت کنید. این امر احتمال هرگونه مشکلی در طول این دوران را به حداقل می رساند. پزشک تاریخچه مصرف داروها، بیماری های شما، سابقه فامیلی و مسایل مختلفی را در نظر می گیرد که مجموعه این عوامل، باعث یک بارداری مطمئن خواهد بود. تحقیق های علمی، ثابت کرده آموزش و بررسی مناسب قبل و حین بارداری، تاثیر چشمگیری در سلامت بارداری، پیشگیری از بروز زایمان زودرس و کاهش نیاز به مصرف داروهای ضددرد در فرآیند زایمان دارد.

۲) مادر باردار به عضلات پرورش یافته یا جثه ورزشی نیاز ندارد اما حفظ تناسب اندام، علاوه بر آرامش و رضایت روانی، کمک مناسبی به فرآیند زایمان است. اگر ورزشکار حرفه ای هستید با پزشک خود مشورت کنید. در غیر این صورت، به تدریج و با ملایمت شروع به ورزش کنید. پیاده روی سریع و مرتب، شنا و فعالیت های شبیه آن باعث افزایش قدرت قلب، ریه ها و قوام عضلات بدن می شوند.

۳) در مورد اشتغال، نفس عمل مشکلی پیش نخواهد آورد اما از تماس با مواد شیمیایی، دود، اشعه و امثال آن حذر کنید و به خاطر داشته باشید کار سنگین و طولانی می تواند باعث زایمان زودرس یا کم وزنی نوزادتان شود.

۴) تغذیه مناسب قبل از بارداری به بدن کمک می کند تا کلیه نیازهای غذایی کودک برای رشد و تکامل وی تامین شود. برای مثال وجود کلسیم و ویتامین D برای حفظ استحکام استخوان های کودک طی دوره بارداری لازم است و همین امر در مورد سایر مینرال ها، میزان پروتئین دریافتی، اسید فولیک و سایر مواد مغذی حیاتی نیز صادق است که نیاز به یک رژیم تقویتی دقیق و برنامه روزانه دارد. همچنین برای این منظور می توان از بسته های تغذیه ای مکمل استاندارد بهره برد که امروزه به طور جدی مورد توجه محافل علمی مراقبت های بارداری قرار دارند.

۵) مواردی مانند رژیم های طولانی کاهش وزن و در مقابل آن، وزن های خیلی بالا، می توانند تهدیدکننده بارداری یا حتی باروری باشند. در این گونه شرایط حتما با پزشک خود مشورت کنید.

۶) گاهی نوزاد یا کودک دچار برگشت شیر مادر یا حتی شیرخشک است. در این موارد با دوری از هرگونه استرس می توانید از پزشک خود برای استفاده از شیرهای مخصوصی که در این زمینه موجود است، مشورت بگیرید. به این وسیله کودک را از هرگونه سوءتغذیه یا اختلال رشدی دور نگه دارید. دقت کنید در ترکیب شیرخشک آلرژن هایی مانند صمغ گیاهی استفاده نشده باشد.

۷) اگر کودک شما به تشخیص پزشک، دچار حساسیت به پروتئین شیر یا عدم تحمل شیر است، باز بهتر است از شیر صرف نظر نکنید. شیرهایی با پایه پروتئینی سویا می توانند این معضل را حل کنند.

۸) دانش عامل موفقیت است. همیشه در کسب اطلاعات معتبر، در موضوعاتی که با آن درگیر هستید، پیشرو باشید.

۹) گروه های پزشکی می توانند خدمات موردنیاز این دوران را برای شما فراهم کنند، هر چند در اغلب موارد، این امر به متخصصان زنان و زایمان و در درجه بعد به کارشناسان مامایی سپرده می شود. به هر حال آنچه مهم است برنامه ریزی برای انتخاب کارشناسی امین برای ادامه راه تا پایان دوران بارداری است. ویزیت اول عموما از زمان اطلاع از بارداری در ماه اول تا سوم است و بعد از آن بهتر است با فواصل ۶ هفتگی حفظ شود و این روش در ماه آخر به ویزیت های هفتگی ارتقا یابد.

۱۰) کلاس های بارداری، فضاهای مناسبی برای کسب مهارت های این دوران است و اگر در نزدیکی محل زندگی شما چنین امکانی فراهم نیست، می توانید با کمک متخصصان، مقدمات آن را به سادگی فراهم کنید.

۱۱) تغذیه حین بارداری از اهمیت جدی برخوردار است. به دلیل مشکل های تنظیم دقیق کالری، معمولا این امر به کمبودهای غذایی یا به طور معکوس، افزایش وزن منجر می شود و برای حل این مساله، یکی از توصیه ها استفاده از مکمل های آماده است. دقت کنید این مکمل ها، واجد استانداردهای علمی لازم باشند. در این دوران، یک بسته کامل غذایی با تمام مواد مغذی ضروری مورد نیاز است و طعم مکمل ها اهمیت علمی ندارد. مثلا طعم توت فرنگی، وانیل یا کاکائو مهم نیست. این را به عهده ذایقه بگذارید.

۱۲) در مورد روش زایمان منطقی باشید و اگر پزشک معالج، جراحی را ضروری نمی داند، در حیطه عوارض ناخواسته آن وارد نشوید.

۱۳) فراموش نکنید که هیچ جایگزین کاملی برای شیرمادر، وجود ندارد و با هیچ توجیهی، کودک دلبندتان را از شیر خود محروم نکنید.

۱۴) در دوران شیردهی به مراقبت های ویژه ای نیاز دارید که می توانید با مراجعه به پزشک یا مراکز مشاوره، از آنها بهره مند شوید.

۱۵) کودک را به پشت بخوابانید. استعمال سیگار را در اطرافش ممنوع کنید. از پوشاندن لباس زیاد یا انداختن پوشش هایی مثل پتوی سنگین، لحاف یا قنداق خودداری کنید. رعایت این موارد، احتمال نشانگان مرگ ناگهانی نوزاد را بسیار کم خواهد کرد.

۱۶) شیر مادر برای کودک، غذایی استثنایی است اما در مورد نوزادانی که با تایید پزشک، باید با شیرخشک تغذیه شوند، در انتخاب نوع آن دقت کنید. فرآیند تولید شیرخشک، بسیار پیچیده و حساس است که باید با چند استاندارد معتبر بین المللی و کشوری مطابق باشد. اگر بتوانید از شیرهایی استفاده کنید که تازه تر و با کیفیت پروتئینی بالاتری باشند، خدمت بزرگی به شیرخوار محروم از شیر خود کرده اید. برای این منظور شیرخشکی انتخاب کنید که مثلا فقط یک بار تحت فرآیند خشک سازی قرار گرفته باشد. در اکثر شیرخشک ها شیر ۲ تا ۳ بار خشک شده و دوباره آب زده شده و مجددا خشک می شود و معلوم نیست در این فرآیند چند باره چیزی از کیفیت اولیه باقی بماند یا خیر.



سیامک حبیبی

روزنامه سلامت ( www.salamat.ir )